سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

166

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

از دو عدد وسطين . اگر از طرفين يكى مجهول بود براى استخراجش بايد حاصل ضرب دو عدد وسط را بر طرف معلوم تقسيم نموده تا طرف مجهول پيدا شود . و اگر يكى از دو عدد وسط مجهول بود براى استخراجش كافيست حاصل ضرب طرفين را بر عدد وسطى كه معلوم است تقسيم كرده تا مجهول بدست آيد . مثال مثلا اگر در سئوال چنين بيايد : 2 رطل روغن به سه درهم قيمت دارد پنج رطل آن چند درهم قيمت پيدا مىكند ؟ براى حلّ آن صورتى به شكل زير ترتيب مىدهيم : مجهول رطل درهم رطل 5 3 2 و چون اين تناسب يكى از طرفش مجهول است حاصلضرب وسطين را بر احد الطّرفين تقسيم مىكنيم و صورت حسابى آن به اين نحو است : درهم مجهول ( ) پس معلوم مىشود قيمت پنج رطل روغن به هفت درهم و نيم مىباشد . مثال ديگر اگر در سئوال اين طور آمده باشد : پنج رطل روغن به سه درهم قيمت دارد پس چند رطل به دو درهم